به گزارش مشرق، به نظر نمیرسد دستاوردهایی که ترکیه از نشست ناتو با حضور ترامپ در خاک خود انتظار داشت ــ بهویژه رفع ممنوعیت خرید «اف-۳۵» و لغو تحریمهای نظامی آمریکا (CAATSA) ــ بهزودی محقق شود. ترکیه در سال ۲۰۱۹، در پایان دوره نخست ترامپ، از برنامه تولید این جنگندهها کنار گذاشته شد؛ پس از آنکه غرب فروش موشکهای «پاتریوت» را به آنکارا رد کرد و ترکیه در پی این رد، بهویژه بعد از کودتای نافرجام ۱۵ ژوئیه ۲۰۱۶ و متهمکردن غرب به دستداشتن در آن، به سراغ روسیه رفت و سامانه پیشرفته «اس-۴۰۰» را خرید. واشنگتن هم شرط پایان ممنوعیت فروش «اف-۳۵» را کنار گذاشتن «اس-۴۰۰» و خارجکردن آن از ترکیه دانسته است، چون این سامانه را ناسازگار با دفاع ناتو میداند.
ترکیه نداشتن این جنگندهها را یک ضعف در توان هوایی خود میداند، مخصوصاً که رقبایش، یونان و رژیم صهیونیستی این مدل را در اختیار دارند. به همین دلیل، اظهارات ترامپ در فرودگاه آنکارا مبنی بر اینکه ممنوعیت فروش «اف-۳۵» را برمیدارد، خشم یونان و اسرائیل را برانگیخت. اما ترامپ پس از پایان سفرش عقب نشست و گفت موضوع را بعد از بازگشت به کاخ سفید بررسی خواهد کرد.
روز گذشته رسانههای ترکیه به خبری که روزنامه یونانی «کاتیمِرینی» منتشر کرده بود، واکنش نشان دادند. بر اساس این خبر، ۱۰ نماینده حزب دموکرات آمریکا، دو روز پس از پایان نشست ناتو، نامهای چهارصفحهای به ترامپ فرستادهاند و او را از فروش «اف-۳۵» به ترکیه، پیش از حل نهایی مسئله «اس-۴۰۰»، برحذر داشتند. این نامه همچنین درباره رابطه خانواده ترامپ و سفیر آمریکا در آنکارا، توماس باراک، با ترکیه و تأثیر روابط شخصی و خانوادگی بر منافع ملی آمریکا پرسشهایی مطرح کرده است.
در مقابل، وزارت خارجه آمریکا در نامهای به نمایندگی از ترامپ خطاب به نمایندگان دموکرات اعلام کرده که ترکیه هنوز شرایط خرید «اف-۳۵» را برآورده نکرده و بنابراین هیچ جنگندهای به آن فروخته نخواهد شد. در این نامه همچنین آمده که نهادهای دولتی و خصوصی ترکیه هنوز پولهای «غیرقانونی» از مردم جمع میکنند و به حماس انتقال میدهند. همین موضوع باعث شد روزنامه «قرار» تیتر بزند: «هشدار فلسطینی درباره اف-۳۵» و بپرسد آیا این، شرط تازهای برای نهاییشدن معامله است؟
طبق این سند، ادامه تأمین مالی حماس «از راههای غیرقانونی» برای واشنگتن نگرانکننده است و برخی نهادهای فعال در ترکیه از طریق شبکههای مالی و صرافیهای ثبتنشده و غیرمجاز به این جنبش پول میرسانند. در این سند همچنین تأکید شده است: «بدون اجرای شروط لازم، فروش اف-۳۵ به ترکیه ممکن نیست» و ترکیه باید تضمین بدهد که در آینده مالک «اس-۴۰۰» و تجهیزات مشابه نخواهد بود.
در عین حال، این نامه به نقشهای «مثبت» ترکیه هم اشاره میکند؛ از جمله متقاعدکردن حماس به پذیرش آتشبس در غزه و طرح صلح ترامپ، و نیز پیوستن آنکارا به «شورای صلح» که ترامپ ایجاد کرده است. همچنین گفته میشود نفوذ ترکیه بر شاخه سیاسی حماس، و نیز نقش آن در پروندههای روسیه-اوکراین، آذربایجان-ارمنستان و مبارزه با داعش، در خدمت منافع ملی آمریکا است.
